Nieuws & Nieuwsbrief

Deze pagina bevat de laatste nieuwsbrief en andere informatie

——-

‘Een Joodse middag in de synagoge’

Zondag 30 november 2014, aanvang 15.00 uur

Synagoge, Herenstraat 14 te Middelburg

Op deze multimediale middag zal Hans Bloemendal, sinds 1949 Oppervoorzanger van Joods Nederland, u meenemen naar de synagoge.

Aan de hand van een Power Point-presentatie laat hij u kennismaken met de functie van de chazzan (voorzanger) in de synagoge in de tegenwoordige tijd: wat houdt het ambt in en welke eisen worden er aan de chazzan gesteld? Voorts vertelt hij u in vogelvlucht het een en ander over de geschiedkundige ontwikkeling van het ambt gedurende de afgelopen 3000 jaar en uiteraard gaat hij ook in op de synagogale muziek zelf: hoe klinkt het en welke invloeden zijn er te onderkennen? Het geheel wordt geïllustreerd met muzikale CD-fragmenten, waaronder een unieke opname van het koor van de Grote Synagoge in Amsterdam uit 1929. Als Hans Bloemendal goed bij stem is, zal hij wellicht zelf een paar nummers zingen, zodat u zelf kunt beoordelen hoe zijn stem op bijna 92-jarige leeftijd nog klinkt.

Hans Bloemendal is geboren op 4 februari 1923 te Fulda, Duitsland, uit Nederlandse ouders. Vanaf zijn vroegste jeugd genoot hij een intensieve Joods-religieuze en muzikale opleiding, twee essentiële voorwaarden om het ambt van voorzanger te vervullen. Tijdens zijn lange carrière van meer dan 60 jaar (een unicum binnen het Nederlands chazzanoet, dat teruggaat tot 1615) zijn een groot aantal langspeelplaten en CD’s van hem verschenen. Buitengewoon succesvol was het 3 CD’s bevattende album dat in 2000 door Universal Classics is uitgebracht. Vermeldenswaard is ook het verzamelalbum ‘Les chemins de l’esprit, chants sacrés catholiques, protestants, juifs et orthodoxes’, dat in 1995 is uitgegeven door Philips Classics Productions. Onder de mede-uitvoerenden bevinden zich o.a. Nicolai Gedda, Kiri te Kanawa, Elly Ameling en José Carreras.

Uniek in de annalen van het cantorschap is dat Hans Bloemendal tevens hoogleraar is. Sinds 1965 is hij professor in de Biochemie aan de Universiteit van Nijmegen. Hij heeft een kleine 500 wetenschappelijke artikelen op het gebied van de biochemie en de moleculaire biologie op zijn naam staan en hij heeft meer dan 80 promovendi begeleid bij het behalen van hun doctorstitel.

Tot zijn publicaties op Joods-cultureel gebied behoort zijn standaardwerk “Amsterdams Chazzanoet”, bevattend de composities van de Amsterdamse oppervoorzangers vanaf 1815. Daarnaast heeft hij vijf toneelstukken geschreven en een groot aantal kinderverhalen. Deze verhalen zijn gepubliceerd in een aantal kinderboeken, waarvan het meest recente is ‘Een licht aan de Klaagmuur’ (Uitgeverij Contact; 2000). Dit boek is ook in de Duitstalige Europese landen uitgegeven

Inlichtingen:

A.Vos, secretaris Stichting Synagoge Middelburg

e-mailadres: thefoxes@zeelandnet.nl

——-

“Bij het overlijden van Appie Drielsma”

Op 6 juli overleed Appie Drielsma, de bekende beeldend kunstenaar die Middelburg heeft verrijkt met drie kunstwerken.  Bekend werd hij door diverse monumenten die herinneren aan de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog, zijn eigen geschiedenis. Niet alleen in Nederland is zijn werk te zien, ook het Monument in Mauthausen is door hem ontworpen.

In Nederland behoren het Oorlogsmonument voor het Vredespaleis in Den Haag en de bronzen deuren van de Sint Servaes te Maastricht tot zijn bekendste werken.

Toen de restauratie van de synagoge vaste vorm begon aan te nemen bleek het noodzakelijk voor de Heilige Arke deuren te installeren.  Omdat de toenmalige voorzitter, Rachel Herz, Appie goed kende werd Appie gevraagd de deuren te ontwerpen en te vervaardigen.  Deze bronzen deuren zijn uniek voor een synagoge en geven deze synagoge een artistieke meerwaarde. Enkele jaren later, in 1998, werd het hek van de gerestaureerde Portugese begraafplaats eveneens door hem ontworpen.  Velen zullen zich ook de onthulling van de plaquette in de stationshal, dat verwijst naar de deportatie van de Middelburgse Joden, herinneren.  De plaquette was het derde Middelburgse kunstwerk van Appie Drielsma.

Mede dankzij zijn bronzen deuren is deze synagoge één van de mooiste synagogen van ons land.  Wij verliezen in Appie Drielsma een groot vriend van de Middelburgse synagoge en wij leven mee met zijn vrouw en kinderen.

Moge hij rusten in vrede.

——-

STICHTING SYNAGOGE MIDDELBURG

Nieuwsbrief no 55

Veere / Middelburg, juni 2014

Geachte mevrouw / geachte heer,

Iedere januarimaand beginnen bestuur en vrijwilligers het nieuwe jaar met een werkbespreking waarin wij terugzien op het afgelopen jaar en waarin de activiteiten voor het nieuwe jaar worden besproken.  Ook dit jaar kwamen wij op 7 januari bij elkaar.  Toen de vergadering ten einde liep kwam plotseling  burgemeester H.M.Bergmann binnen, op de voet gevolgd door familie, vrienden en bekenden van Heleen Pasma. Na een mooie toespraak werd zij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau vanwege haar inzet voor de synagoge en voor de PKN, de protestantse kerk.

“Inzicht en Spiritualiteit” is het motto voor de komende tentoonstelling en het concert die verwijzen naar Etty Hillesum die 100 jaar geleden in Middelburg werd geboren en die in november 1943 in Auschwitz werd vermoord.  Zij hield in het begin van de oorlog een dagboek bij.  Haar dagboek en brieven werden toevertrouwd aan en bewaard door Klaas Smelik , een goede bekende van haar die ook de uitgave van haar werk verzorgde.  Met behulp van het Etty Hillesum Onderzoek Centrum (EHOC), een afdeling van de Universiteit van Gent die onder leiding staat van Prof.Dr.Klaas Smelik, zoon van bovengenoemde Klaas Smelik, zijn wij in staat over Etty een expositie in te richten in de synagoge, Wandelkerk en in Galerie de Osseberg. Behalve werk over Etty Hillesum zal ook werk te zien zijn van Axel Veenendaal, die al eerder in Middelburg exposeerde.  Hij heeft een serie kunst  gemaakt, genaamd het “Rimoniem Project”.  Rimoniem zijn granaatappelen maar ook de siertorens van een Torah-rol worden zo genoemd.  Voor Axel Veenendaal een belangrijke en verrassende bron van inspiratie.   De officiële opening van de tentoonstelling wordt verricht door Prof.Dr.Klaas Smelik en vindt plaats op donderdag 3 juli a.s, om 14.00 uur, in de synagoge, Herenstraat 14..  Na de opening in de synagoge kan de tentoonstelling in de Wandelkerk worden bezichtigd.  Om 16.30 uur wordt de tentoonstelling in Galerie de Osseberg geopend.  U bent hierbij zowel in de synagoge, in de Wandelkerk als in de Osseberg van harte welkom.  Tijdens de tentoonstelling, van 3 juli tot en met 31 juli, is de synagoge op dinsdag, woensdag en donderdag geopend van 12.00 uur tot 16.00 uur.  De openingstijden van de Wandelkerk en van Galerie de Osseberg vindt u aan de achterzijde.

Tijdens de tentoonstelling zal in de Nieuwe Kerk een model te zien zijn van de tabernakel, het draagbare heiligdom dat door het Joodse volk meegenomen werd bij de tocht door de woestijn.

Het model werd in de jaren ’30 van de vorige eeuw gemaakt door Roelof Pieter Timmerman die het beschikbaar stelde voor exposities.  Zijn dochter, Ada de Lange-Timmerman schonk het model aan de stichting.  Wij raden u aan dit model te gaan zien in de Nieuwe Kerk.

In plaats van de jaarlijkse voorjaarslezing in de synagoge wordt dit jaar een concert georganiseerd waarbij pianomuziek ten gehore wordt gebracht van Mischa Hillesum, de broer van Etty en een begaafd pianist en componist.  Ook hij werd naar Auschwitz gedeporteerd en kwam niet terug. Marian Boer, concertpianiste, is een bekende vertolkster van Mischa’s composities.  Dit concert is voor onze donateurs natuurlijk gratis en vindt plaats in galerie de Osseberg op zondag 6 juli om

15.00 uur, de zaal is open vanaf 14.30 uur.  Eerder op die dag wordt hetzelfde concert gegeven voor de vaste relaties van de Osseberg.  Wel vragen wij u zich voor dit concert op te geven, liefst via het

e-mailadres thefoxes@zeelandnet.nl of via de website www.synagogemiddelburg.nl/route.

Ook kunt u zich telefonisch opgeven via tel.no: 0118 611188.

Open donderdagen:  Vanaf 2 mei zijn er weer open dagen op donderdagmiddag van 12.00 tot 16.00 uur, met uitzondering van Joodse feest- en gedenkdagen. Zo vallen de volgende dagen uit,

5 juni, 19 september en 26 september. 12 september is dus de laatste open dag.

Groepsbezoek: Voor groepsbezoek graag even contact opnemen met de secretaris van de stichting: tel.: 0118-611188 of via thefoxes@zeelandnet.nl of via de website van de stichting: www.synagogemiddelburg.nl

Onze inkomsten besteden wij aan het onderhoud van de synagoge.  Zo heeft de synagoge de  afgelopen periode een intensieve schilderbeurt ondergaan.  De stichting is door de belastingdienst aangemerkt als een “Algemeen Nut Beogende Instelling”, onder kenmerk 8029.18.402, waardoor uw gift onder bepaalde voorwaarden geldt als aftrekbare gift.

Met vriendelijke groeten, namens het bestuur,

Aad Vos, secretaris

Kaai 77                                         ABN banknr.van de Stichting: NL96ABNA049.39.11.677

4351 AC  Veere                   ING/Post banknr.van de Stichting: NL95INGB0000047295

——————————————————————————————————–