Geschiedenis

Geschiedenis van de Joodse monumenten van Middelburg:

Omstreeks 1600 vestigden zich Joodse vluchtelingen in Middelburg. De eersten waren Sefardische Joden wier families oorspronkelijk afkomstig waren uit Spanje en Portugal. Omstreeks 1640 kwamen zij voor hun godsdienstoefeningen bij elkaar in het huis van de familie (de) Pinto aan de Rouaanse Kaai. Zij hadden zelfs een eigen rabbijn, Jacob Juda Templo Leon. In 1655 mochten zij van de Middelburgse overheid een eigen begraafplaats inrichten die tot 1721 in gebruik geweest is. Deze begraafplaats is gelegen aan de Jodengang te Middelburg en werd in 1998 gerestaureerd. De meeste Sefardische Joden vertrokken al voor 1700 naar Amsterdam dat in de 17-de eeuw een belangrijk Joods centrum werd.

Omstreeks 1650 kwamen Joodse vluchtelingen uit Midden- en Oost-Europa naar Nederland, zogenaamde Asjkenazische Joden. Zij hadden een heel andere culturele achtergrond dan de Sefardische joden en spraken een andere taal, het Jiddisj. Hun gemeenschap in Middelburg groeide snel en zij kregen in 1705 toestemming om een eigen begraafplaats te stichten, aan de Walensingel, en een eigen synagoge, in de Herenstraat. De begraafplaats aan de Walensingel is nu nog steeds in gebruik.
De synagoge van Middelburg, gebouwd in 1705, was de eerste synagoge die in ons land, buiten Amsterdam, werd gebouwd. In 1942 werd de synagoge door de Duitsers in beslag genomen en bij de bevrijding van Walcheren, in november 1944, werd de synagoge getroffen door een Engelse granaat en grotendeels verwoest. Hierna verviel het gebouw tot een ruïne waarvan in 1987 nog slecht enkele muurresten overeind stonden.

In 1987 werd de Stichting Synagoge Middelburg opgericht, een interconfessionele stichting waarin Joden en niet-Joden samenwerken, met als belangrijkste doelstelling de restauratie van de synagoge. In 1991 werd de ruïne eigendom van de stichting en met behulp van de Gemeente Middelburg, de Provincie Zeeland, de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, vele andere stichtingen, fondsen en donateurs werd de synagoge in 1994 gerestaureerd. Sindsdien wordt de synagoge door de Joodse Gemeente Zeeland gebruikt als synagoge terwijl de Stichting Synagoge Middelburg in de synagoge kleinschalige culturele activiteiten verzorgt. De stichting is eigenaar van de synagoge en beheert en onderhoudt de synagoge.